Gerontoloji Bölümü Müfredatında Hangi Dersler Var?

Akdeniz Üniversitesi Gerontoloji Bölümü Lisans Programı'nda, birçok farklı daldan dersler yer almaktadır. Yeni dönemde birkaç değişiklik olacak olmasına rağmen, 2011-2012 akademik yılında müfredatta olan dersler aşağıdaki gibidir:

Gerontoloji Nedir?

Gerontoloji, yaşlanmanın ve yaşlılığın bilimi anlamına gelmektedir (gero=yaşlı). Bu terimi ilk defa 1903’te Tıp dalında Nobel Ödülü alan Rus asıllı bilim adamı ILJA METSCHNIKOW (Ilya Meçnikov) kullanmıştır. 

1930’lu yıllardan beri ABD ve Avrupa’da anabilim dalı olarak çeşitli üniversitelerde okutulmaktadır. Gerontolojinin bu konuma gelişinin başlıca sebebi, sürekli uzayan yaşam süresi ve sağlıklı yaşlanma isteğidir. Gerontoloji multidisipliner bir bilim dalıdır, yani farklı bilim dallarında yaşlanma ve yaşlılık incelenmektedir. 

Teorik çalışmaların yanı sıra Gerontoloji aynı zamanda uygulamalı bir bilim koludur. Öncelikle yaşlıların yaşam koşullarını iyileştirme hedefi takip edilmektedir. Yeni teknolojik veya ekonomik gelişmeler, bu hedefe yaklaşabilmek açısından birçok olanak sunmaktadır. 

Türkiye’de yaşam süresi hem erkekler hem de kadınlar açısından sürekli uzamaktadır. Türkiye’de doğumda beklenen ortalama yaşam beklentisi, erkeklerde 63 kadınlarda ise 72'dir.
Önümüzdeki dönemlerde ortalama yaşam süresi uzamaya devam ve Türk toplumunda yaşlıların sayısı hızla artmaya devam edecektir. Buna bağlı olarak Gerontoloji'nin önemi de yükselecektir.

Misyon ve Vizyonumuz

Misyonumuz: 
Türkiye’de Gerontoloji alanında öncü olabilecek katılımcı, üretken, donanımlı, hedef odaklı öğrenciler yetiştirmek, bilimsel veriler ışığında akademik çalışmalar yaparak Gerontoloji Bilimine ulusal ve uluslar arası alanda dünya standartlarında katkı sağlamak.

Vizyonumuz: 
Toplumsal yaşlanmanın sosyal, politik, ekonomik, psikolojik ve tıbbi düzlemlerindeki sonuçlarını bir bütün olarak görerek toplumun değişim sürecine hazırlıklı olmasını sağlamak. Bilimsel teorik ve pratik çalışmalar ışığında uluslar arası işbirliğine önem vererek hedeflerine ulaşmaktır.

Gerontoloji'nin Tarihi

Gerontoloji'nin kısa tarihçesi:

Bilimsel Gerontolojinin ilk dönemlerinde (1. Dünya Savaşı sonrası), öncelikle yaşlanmanın biyolojik boyutları incelenmiştir. 2. Dünya Savaşı’nın ardından sosyal ve psikolojik boyutlarının incelenmesine öncelik verilmiştir. Bugün sosyal, psikolojik, biyolojik ve tıbbi perspektiflerin yanı sıra, yaşlanma olgusu aynı zamanda felsefi, kültürel, tarihsel, teolojik ve ekolojik olmak üzere daha pek çok düzlemde araştırılmaktadır Gerontososyoloji, Gerontopsikoloji, Gerontopsikiyatri gibi yeni bilim kolları ortaya da çıkmıştır. Farklı bilim kolları, kendi alanlarında ve kendi yöntemleriyle yaşlanma olgusunu inceleyip açıklamaya çalışmaktadır. Gerontoloji, bu bilgilerden hareket ederek, yaşlanma süreçlerine müdahale edebilmenin yollarını aramaktadır. Bu yüzden bilimler arası bilim dalı olarak kendini tanımlamaktadır.  

Gerontolojinin tarihçesiyle ilgili bilgiler Prof. Hans-Werner Wahl (2004) tarafından derlenmiştir (Bkz. Wahl, H.-W. (2004): Entwicklung gerontologischer Forschung, (Pp. 29-48). In A. Kruse & M. Martin (Ed.), Enzyklopädie  der Gerontologie. Bern et. al.: Huber).

1920 – 1945 Yılları:

Gerontoloji ABD’de ortaya çıkmıştır, sonra Avrupa’ya ve diğer ülkelere yayılmıştır. Günümüzde endüstri ülkelerinin hepsi Gerontolojinin bilgi ve bulgularını kullanarak, yaşlılara yönelik sosyal politikalarını tasarlamakta ve gelecekle ilişkili öngörülerden hareket ederek, kuşaklararası iyi ilişkilerin kalıcı olmasını sağlamaya çalismaktadirlar.

• 1920: ABD’de Yerkes, 18-60 yaşları arasındaki erkeklerde zeka gelişimiyle ilgili araştırmasını yayınladı.
• 1926: Rusya’da Pawlow, genç ve yaşlı köpeklerin ögrenme yetenekleriyle ilgili araştırmasını yayınladı.
• 1927: Japonya’da Tachibana, “japanese Journal of Psychology” dergisinde yaşlanmayla ilişkili psikolojik bulgularını yayınladı.
• 1928: ABD’de Miles, Stanford Üniversitesi’nde yetişkin insanlarda zeka gelişimiyle ilgili araştırmalarına başladı.
• 1934: Japonya’da Kirihara, 25.000 işçi üzerinde yaptığı zeka gelişimiyle ilgili araştırmalarının sonuçlarını açıkladı.
• 1940: ABD’de Chicago Üniversitesi’nde “Committee of Human Developmen” kuruldu Bu komitede örnegin Havighurst, Neugarten, Shanas gibi bilim adamları yer aldılar.
• 1941: ABD’de Shock, “national Institutes of Health” bünyesinde kurulan “Gerontological Unit” başkanlığına getirildi.
• 1942: ABD’de “American Society o Geriatrics” kuruldu. 1945: ABD’de “Gerontological Society” kuruldu.

1946 – 1960 Yılları:

• 1946: ABD’de GSA’nın organı olan “Journal of Gerontology” dergisi yayınlandı. İngiltere’de “Nuffield Unit for Research into Problems of Ageing” kuruldu.

Gerontolog Kimdir?

Yaşlı ile ilgili kurumların (huzurevleri, bakımevleri, rehabilitasyon merkezleri, hastanelerin ilgili bölümleri, gündüz bakım evleri vb.) yaşlıya yönelik hizmetleri  belirleme, kontrol etme, planlama, organizasyon yapma, yürütme, işletmeci, danışman ve idari birimlerinde insan kaynakları, muhasebe,  kalite  ve satın alma ile ilgili alanlarda üst yönetim işlevlerini yerine getiren kişidir.